GL-PvdA–inmiddels PRO heeft lang uitgekeken naar dit document. Het geeft de kaders aan voor belangrijke opgaven zoals woningbouw, landbouw, datacenters, water en energietransitie.
In de visie staan mooie plannen rond woningbouw die betaalbaar en klimaatbestendig moet zijn met aandacht voor circulaire bouw en gebruik van zogenaamde ‘biobased’ materialen. Dat zijn bijvoorbeeld plantaardige vezels en schimmels die goed gebruikt kunnen worden in de bouw.
Als PRO hameren we er al lang op dat woningbouw en het bouwen aan een samenleving niet los van elkaar gezien kan worden. Dat komt goed naar voren in de visie. Een ander positief punt in de visie is de aandacht voor biodiversiteit als provinciaal belang. Er zijn plannen om de groenblauwe dooradering met stroken van planten, bomen en struiken langs vaarwegen en sloten, te verdubbelen en veel groen aan te leggen rond woonwijken. Of dit voldoende is voor het nodige natuurherstel in Flevoland?
Zoals bekend zijn er grootse plannen voor de vestiging van Defensie op verschillende locaties in Flevoland. Dat heeft ingrijpende gevolgen voor onze provincie, maar is uit oogpunt van onze veiligheid noodzakelijk.
Op economisch gebied ziet de provincie een toekomst voor zich met een economische sector die zich kenmerkt door innovatie, ‘high tech’ en digitalisering. De komst van ASMI naar Almere past in dit beeld, evenals nieuwe datacenters, die aan strakke voorwaarden moeten voldoen.
Slaagt deze visie er in een antwoord te geven op alle grote uitdagingen waar we nu en over dertig jaar voor staan? Wat PRO betreft niet en mist de visie lef om scherpe keuzes te maken over waar onze provincie op de lange termijn bij gebaat is. Daarom hebben wij tegen dit voorstel gestemd.

Energiecrisis of niet: geen nieuwe zonne- of windparken in Flevoland
Neem het klimaat. Wij stelden voor om van het klimaat een provinciaal belang te maken en meer in te zetten op klimaat mitigatie. Reductie van CO2 uitstoot gaat niet vanzelf, je zult ook als provincie maatregelen moeten nemen. Zeker als de plannen voor opening van Lelystad Airport doorgaan en de uitstoot alleen maar toeneemt. Deze zorgen worden niet gedeeld door de meeste van onze collega’s in de Staten met de BBB voorop. Zij lijken zich geen zorgen te maken over klimaatverandering. De BBB -met tien zetels de grootste partij in onze Staten- slaat dit laatste bestuursjaar wild om zich heen op thema’s die van belang zijn voor onze toekomst, zoal klimaat, water(kwaliteit), natuur en duurzame energie.
Terwijl we van de ene naar de andere energiecrisis hollen en de brandstofprijzen de pan uit rijzen, voelt ons college geen urgentie om meer energie onafhankelijk te worden. Een meerderheid van de Statenfracties vindt zelfs dat er de komende 25 jaar geen nieuwe wind- of zonneparken in Flevoland bij moeten komen. Zij zien meer heil in kleine kerncentrales. Sluit niets uit, zeggen wij. Investeer in duurzame energie, electrificering van landbouwvoertuigen, warmtepompen en isolatie, vooral voor huishoudens die het niet kunnen betalen.

Fijnstof en PFAS
Een gezonde en veilige leefomgeving neemt -terecht- een prominente plaats in, in de visie. Dan gaat het om geluid, licht, geur en zeer zorgwekkende stoffen. Niet over fijnstof, terwijl omwonenden in de buurt van Lelystad Airport of toekomstige woningen die gepland zijn langs snelwegen, daar zeker last van zullen krijgen. Een amendement om de uitstoot van fijnstof mee te wegen bij nieuwe bouwlocaties haalde het niet.
De gezonde leefomgeving, met inbegrip van natuur en waterkwaliteit, kan ook onder druk komen te staan door het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Onlangs werd bekend dat in 46 gewasbeschermingsmiddelen, die ook in Flevoland worden gebruikt bij de aardappelteelt, PFAS zit. Dan schrik je toch even. Wat PRO betreft kan de provincie veel meer doen om bestrijdingsmiddelen te beteugelen en terug te dringen door robotisering, kunstmatige intelligentie en door te leren van biologische boeren. De mooie ambities uit de provinciale visie op landbouw, die met veel inbreng van boeren en inwoners tot stand is gekomen, zijn deels losgelaten. Bijvoorbeeld de ambitie om bestrijdingsmiddelen met 90% terug te dringen in 2050 en de biologische sector flink te laten groeien.

Water en bodem
Flevoland heeft in de vorige coalitieperiode waaraan GroenLinks en PvdA deelnamen, een strategische agenda ontwikkeld met als een van de pijlers; een robuust natuurlijk fundament. Water en bodem zijn daarin sturend, dat wil bijvoorbeeld zeggen dat je in gebieden met bodemdaling en landbouw niet eindeloos kunt bemalen. Met de getroffen boeren zul je dan moeten kijken naar alternatief gebruik of alternatieve gewassen. De huidige coalitie heeft dit afgezwakt en vindt dat water en bodem mede bepalend moeten zijn. Dat kan betekenen dat je economische belangen zwaarder laat wegen.
In bijna alle overheidsrapporten wordt gewezen op het belang van bodem en water voor de toekomst en dat je die belangen juist zwaarder moet laten wegen. De meeste provincies hebben dit overgenomen. PRO heeft bij een eerdere bespreking van de omgevingsvisie aangedrongen om -in lijn met het Rijk en de andere provincies-  op het weer sturend maken van water en bodem. Dit amendement haalde het niet. De Randstedelijke Rekenkamer heeft de provincie -naar aanleiding van een recent rapport over water (“Water gewogen”)- gevraagd meer duidelijkheid te geven over wat de provincie precies bedoelt als water en bodem ‘mede bepalend’ zijn. Tot onze verrassing wordt in de Perspectiefnota -die we binnenkort gaan bespreken en die vijf jaar vooruitblikt- water en bodem weer sturend.
 

De ontwerp-visie wordt binnenkort vrijgegeven voor het indienen van zienswijzen. Wij doen een beroep op onze inwoners om hier gebruik van te maken, zodat er een omgevingsvisie komt die keuzes durft te maken en kiest voor een gezonde, groene en veilige leefomgeving nu en in de toekomst.